Site logo

DESTEP-analyse

Voor dit onderzoek wordt een DESTEP-analyse toegepast om de trends en ontwikkelingen in de branche op macro niveau in kaart te brengen. Hierdoor zijn diverse mogelijkheden en risico’s geïdentificeerd, die in overweging zijn genomen gedurende zowel het uitvoeren van het onderzoek als het opstellen van het advies.

Inhoudsopgave

Voorwoord

Het onderzoek richt zich op het inkoop- en voorraadbeheerproces van Biologische boerderijwinkel De Nieuwenburgt. Dit moet worden geoptimaliseerd om verspilling van tijd, geld en voedsel te verminderen en de efficiëntie te verhogen. Daarom zijn bepaalde globale trend en ontwikkelingen slecht kort toegelicht of achterwege gelaten. Zo zijn er tegenwoordig enorm veel trend en ontwikkelingen die te maken hebben met het platte land, alleen die hebben geen tot nauwelijks invloed op dit onderzoek. Tijdens de analyse is ook vastgesteld dat er een grijs gebied bestaat, waarvan de bevindingen wel zijn opgenomen in de analyse. Dit komt doordat achtergrondprocessen, zoals voorraadbeheer en het omgaan met derf, tegenwoordig van invloed zijn op de klantbeleving. Deze aspecten zullen nader worden toegelicht onder het kopje Sociaal-Cultureel.

De DESTEP-analyse bestaat uit zes factoren, weergegeven in figuur 1. Deze zijn: demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische. Hieronder zullen ze een voor een toegelicht worden.

Figuur 1. De zes DESTEP factoren (Van Der Stek, n.d.)

Demografisch

Online bestellen

Uit onderzoek van het CBS is gebleken dat 88% van de 25 jarige tot 45 jarige online bestellen, dit is veruit de grootste groep. Dit terwijl er vaak vanuit wordt gegaan dat 12 tot 25 jarige allemaal online winkelen. Het verschil tussen de twee groepen is ook nog eens relatief groot, namelijk 17%. Dit is allemaal te zien in figuur 3. Echter, is er maar een klein deel wat etenswaren besteld. Maar 24% geeft aan wel eens etenswaren online te bestellen, zoals te zien in figuur 2 (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2022b).

Figuur 2. Wat bestellen mensen online (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2022b)
Figuur 3. Hoeveelheid mensen die online aankopend doet (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2022b)

Gegevens inwoners in de buurt

De boerderijwinkel ligt in Spankeren. Hier komen vooral klanten uit gemeente Arnhem, Rheden of Brummen. We beginnen bij gemeente Brummen. Gemeente Brummen heeft 21.105 inwoners. 2.795 zijn tussen de 0-15, 2.168 tussen 15-25, 4.179 tussen 25-45, 6.351 tussen de 45-65 en 5.612 zijn 65+. Dit wil zeggen dat merendeel 45+ is. Verder hebben ze een gemiddeld inkomen van €28.700 per inwoner, wat vrij gemiddeld is voor Nederland (Gemeente Brummen in Cijfers En Grafieken | AlleCijfers.nl, 2023).

 Dan gemeente Rheden. Gemeente Rheden heeft 43.570 inwoners. 5.920 zijn tussen de 0-15, 4.652 tussen 15-25, 9.034 tussen 25-45, 12.254 tussen de 45-65 en 11.710 zijn 65+. Wederom zijn de meeste mensen dus 45+. Het gemiddeld inkomen is hier €28.400 per inwoner. Ook dit is vrij gemiddeld voor Nederland (Gemeente Rheden in Cijfers En Grafieken | AlleCijfers.nl, 2023)

Als laatst is gemeente Arnhem. Deze is stukken groter en heeft 165.770 inwoners. 24.756 zijn tussen de 0-15, 21.949 tussen 15-25, 49.655 tussen 25-45, 42.880 tussen de 45-65 en 26.530 zijn 65+. Hier zijn dus relatief veel meer 25-45 en daardoor ook relatief veel minder mensen 65+.
Het gemiddelde inkomen is €27.500 per inwoner, wat minder is dan de andere twee gemeentes maar de Gulden Bodem buurt heeft een gemiddeld inkomen per inwoner van maar liefst. €48.000 (Gemeente Arnhem in Cijfers En Grafieken | AlleCijfers.nl, 2023). 

Economische

Inflatie

Ook inflatie is tegenwoordig een belangrijk punt. Zo zegt het CBS: voedingsmiddelen waren in oktober weliswaar 7,9 procent duurder dan vorig jaar, maar in september was dat 9,4 procent (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2023). Vermeulen zegt op de cijfers van het CBR: de gemiddelde CPI inflatie in Nederland in 2023 is 4.44%. (2023). Dit komt vooral omdat begin 2023 de inflatie heel hoog was.

Sociaal-culturele

Biologisch kopen

Uit onderzoek van Bionext blijkt dat in 2022 de gemiddelde groei van een supermarkt 4,8% was. Ondanks een moeilijk jaar door de hoge inflatie is de biologische omzet in de supermarkt gestegen met 3,8% van 1,023 naar 1,061 miljard Euro. Een groei van veertig miljoen. Belangrijk om te weten: door de supermarktprijsstijgingen in 2022 die gemiddeld 10% bedragen, is het volume verkochte producten in de supermarkt gedaald. Dat geldt ook voor biologisch. Toch is het marktaandeel biologisch 3.32% (Bionext, 2022).

Technologische

Voorraadbeheer/inkoopsystemen

Tegenwoordig kan al steeds meer qua technologie. Je hebt AI die veel taakjes over kunnen nemen en daardoor komt er ook steeds meer automatisering. Zo zijn er tegenwoordig steeds meer systemen die alles in 1 pakket aanbieden, zoals lightspeed, shopify en Mpluskassa. Allemaal systemen die blijven innoveren om zowel online als offline alles te automatiseren. Zo koppel je de systemen aan je website, of maken ze zelfs je website. Je kunt de voorraad bijhouden, verkopen bijhouden, integreren met weegschalen en met klantenkaarten. En het begon allemaal als kassa. De mogelijkheden worden tegenwoordig echt eindeloos,

Ecologische

Korte keten

Als korte ketens gedefinieerd worden als ketens waarbij er maximaal 1 schakel zit tussen boer/tuinder/visser en burger (de Europese definitie), dan vallen daaronder in Nederland alleen boerderijwinkels, online verkoop door boeren en marktkooplui. Het marktaandeel daarvan is nog geen 1% van de totale voedingsmiddelenmarkt in Nederland. In dit onderzoek wordt uitgegaan van een bredere definitie van korte ketens, namelijk een toeleveringsketen bestaande uit een beperkt aantal marktdeelnemers die streven naar samenwerking, plaatselijke economische ontwikkeling en nauwe geografische en sociale betrekkingen tussen producenten, verwerkers en consumenten, waarbij er geen of maximaal twee ketenpartijen tussen de boer en de consument aanwezig zijn en waarbij de boer als leverancier van het product herkenbaar is voor de consument. Op basis van deze definitie wordt op basis van de interviews en het expert oordeel het marktaandeel geschat tussen de 3 tot 4 (Edepot, 2021).

Politiek-juridische

Rauwe melk

Aan de verkoop van rauwe melk worden specifieke eisen en voorwaarden gehangen die van toepassing zijn op de verkoop van rauwe koemelk aan particulieren. Deze richtlijnen zijn vastgesteld om de veiligheid en kwaliteit van rauwe koemelk te waarborgen, met name wanneer deze direct wordt afgeleverd aan consumenten.

De verkoop van rauwe koemelk is beperkt tot twee belangrijke locaties:

  1. Op het bedrijf van de melkveehouder waar de melk is gewonnen.
  2. In een recipiënt dat niet geschikt is voor directe aflevering aan particulieren.

Ter aanvulling dient op of in de directe omgeving van het recipiënt duidelijk leesbaar de volgende vermelding te worden geplaatst: “RAUWE MELK VOOR GEBRUIK KOKEN (wetten.nl – Regeling – Warenwetbesluit Hygiëne Van Levensmiddelen – BWBR0018823, 2022).”

Stikstokbeleid

Het gehele stikstofbeleid uitleggen in een paar zinnen is onmogelijk. Dit is weer een geheel onderzoek opzich. ZLTO probeert het kort uit te leggen:

Het stikstofprobleem gaat over het neerdalen van deze stikstofverbindingen vanuit de lucht in ongeveer 120 van de 161 Natura 2000-gebieden. Dit zijn gebieden die de Nederlandse overheid zelf heeft aangewezen als plekken waar specifieke soorten planten en dieren moeten worden beschermd. Te veel stikstof kan hier zorgen voor vermesting en verzuring, waardoor sommige planten, insecten en vogels uit die gebieden kunnen verdwijnen. En dat gaat in tegen Europese wetgeving. Vandaar dat de Nederlandse overheid verplicht is om in te grijpen. 

De uitstoot van ammoniak komt voornamelijk uit mest. “En dat is dus het probleem met stikstof en boeren”, vertelt Herman Litjens, specialist van ZLTO als het gaat om stikstof. “En we zijn het er allemaal ook wel over eens dat te veel stikstof een negatieve invloed kan hebben op natuur die hier gevoelig voor is. En dat we daarom terug moeten in de emissies (De Stikstofcrisis: Dit Is Waarom De Boeren Zo Boos Zijn, n.d.).”

Hierdoor moeten veel boeren van werkwijze wisselen of zelf een nieuwe inkomstenbron vinden.

Nevenactiviteiten

Door de gehele stikstokproblematiek en het stikstofbeleid van nu, moeten boeren vaak nevenactiviteiten erbij doen om rond te komen. CBR zegt: Het aantal agrarische bedrijven dat door verbredingsactiviteiten een aanvullende inkomstenbron heeft, is in 2020 gestegen naar 22 duizend. Dat is een toename van 60 procent vergeleken met 2016. Daarmee halen ongeveer vier op de tien boeren inkomsten uit verbreding (2020).

In 2020 had 42 procent van de agrarische bedrijven een of meer verbredingsactiviteiten als aanvullende inkomstenbron. Vier jaar eerder was dit nog een kwart (14 duizend bedrijven). Meer dan een derde van de bedrijven had dit jaar meer dan één aanvullende inkomstenbron. Bij alle vormen van verbreding is een stijging te zien, maar die was het grootst bij het aantal bedrijven dat zich toelegt op de productie van duurzame energie voor derden. Dat is in 2020 gegroeid tot 3,5 duizend, een ruime verdrievoudiging ten opzichte van 2016.

Het aantal landbouwbedrijven dat op de boerderij producten verkoopt aan consumenten of direct levert aan horeca en detailhandel, groeide tegelijkertijd naar 7,2 duizend, bijna drie keer zoveel als vier jaar eerder (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2020).